Veelgestelde vragen over hulp aan Oekraïners

Hier vindt u antwoorden op veelgestelde vragen. Nog lang niet alles is bekend. De komende tijd vullen we deze lijst verder aan.

Ik heb woonruimte beschikbaar. Waar kan ik dit aanmelden?

U kunt zich onder meer melden bij Takecarebnb.
Verder zijn Vluchtelingenwerk, het Rode Kruis en het Leger des Heils momenteel bezig om de opvang bij particulieren samen te gaan coördineren. We hopen hier zo snel mogelijk meer informatie over te kunnen geven.
Lees ook de 10 tips voor het opvangen van een vluchteling van TakecareBNB:

  1. Doe het niet alleen: vorm een kring met vrienden, buren, familie en zorg samen voor huisvesting en begeleiding. Niemand weet hoe lang het gaat duren en samen hou je het langer vol.
  2. Wees open en maak alles bespreekbaar. Hoe minder ingeslikt, hoe minder kans op misverstanden of irritatie. Maar pas op met die beruchte Hollandse directheid, kies je woorden zorgvuldig.
  3. Bied privacy: een eigen kamer, tijd en ruimte voor je gast om zich terug te trekken.
  4. Wees niet verbaasd dat je gast veel op zijn/haar telefoon kijkt want het nieuws uit Oekraïne en contact via social media zijn heel belangrijk.
  5. Maak duidelijke, praktische afspraken. Over eten, douchen, licht uit, sleutel, opruimen etc. 
  6. Realiseer je dat je gasten vermoeid, boos, teleurgesteld en angstig zijn. Wees tolerant.
  7. Wees alert op tekenen van stress en overspannenheid. Neem zo nodig het initiatief voor doktersbezoek en schakel professionele hulp in.
  8. Denk goed na over de positie van logerende kinderen. Probeer een dagprogramma te organiseren (thuisonderwijs, sport, ontspanning).
  9. Schroom niet om je gast om kleine wederdiensten te vragen. Koken, oppassen. Het geeft je gast een fijn gevoel iets terug te kunnen doen.
  10. Als het logeren niet meer gaat, neem dan contact op met de gemeente. De gemeente moet altijd een alternatief kunnen bieden.
Kan ik een vergoeding krijgen voor het opvangen van Oekraïense vluchtelingen?

Het is momenteel niet mogelijk om een vergoeding te ontvangen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Vluchtelingen kunnen met het leefgeld dat ze krijgen, bijdragen aan de kosten in het gastgezin. 

Ik heb een pand zonder woonfunctie. Mag ik hier Oekraïense vluchtelingen laten wonen?

Tijdelijk meer mogelijk voor opvang Oekraïense vluchtelingen in panden zonder woonfunctie

Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen zijn snel veel locaties nodig. De gemeente Overbetuwe maakt het daarom tijdelijk eenvoudiger om deze noodopvang mogelijk te maken in ruimtes waar geen woonfunctie op zit. Te denken valt bijvoorbeeld aan ateliers of kantoorruimtes. 

Normaal gesproken moet voor tijdelijke bewoning een procedure gevolgd worden die enige tijd duurt. Vanwege de grote toestroom van Oekraïense vluchtelingen maakt Overbetuwe het nu tijdelijk mogelijk om noodopvang te realiseren buiten deze procedures om. Hiervoor heeft de gemeente een beleidslijn opgesteld met voorwaarden. 

Zo moet de ruimte voldoen aan de eisen uit het Bouwbesluit op het punt van brandveiligheid en gezondheid. De eigenaar moet de opvang van vluchtelingen melden bij de gemeente, zodat er zicht blijft op de aantallen vluchtelingen die in Overbetuwe verblijven. Een toezichthouder van de gemeente kan langskomen om de ruimte te inspecteren. En we vragen de eigenaar van het pand om de buren en andere belanghebbenden te informeren over de tijdelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen. 
In de volledige beleidslijn met alle voorwaarden en het bijbehorende formulier staat meer informatie.

Als de opvang eindigt, gelden weer de bestaande regels. Dat betekent dus dat er geen verblijf meer is toegestaan. De beleidslijn geldt in ieder geval tot 1 oktober 2022. 

Deze beleidslijn geldt voor alle kleinschalige situaties waarin mensen Oekraïense vluchtelingen opvangen in een bestaand pand zonder woonbestemming of vergunning voor een woonfunctie. Bij grotere locaties overlegt de gemeente met de initiatiefnemer of opvang mogelijk gemaakt kan worden.
Voor mensen die Oekraïense vluchtelingen opvangen in een reguliere woning geldt de beleidslijn niet. Daarvoor gelden gewoon de regels die voor iedere woonruimte gelden. 

Heeft het in huis nemen financiële consequenties, bijvoorbeeld verhoogde belastingen of invloed op uitkeringen/toeslagen?

Op korte termijn hoeft u zich geen zorgen te maken. Langdurige opvang van Oekraïense vluchtelingen kan op termijn effect hebben op uw toeslagen, uitkering en gemeentelijke belastingen. We verwachten binnenkort meer duidelijkheid hierover.

Moeten we de vluchtelingen die bij ons verblijven ergens laten registreren?

Oekraïense vluchtelingen die in Overbetuwe verblijven bij inwoners, wordt dringend gevraagd zich bij de gemeente Overbetuwe in te schrijven. Zij of hun gastgezin kunnen daarvoor contact opnemen met de gemeente via telefoonnummer 14 0481.

Door zich in te schrijven bij de gemeente, krijgen ze een Burger Service Nummer (BSN) zodat ze eventueel kunnen werken en gemakkelijker toegang krijgen tot onderwijs en zorg. Ook kan de gemeente hen helpen met informatie over onderwijs voor de kinderen, zorg, welzijn en financiën.

Meer informatie

Krijgen Oekraïners financiële ondersteuning (leefgeld)? 

Voor vluchtelingen uit Oekraïne is een vergoeding beschikbaar waarmee ze in hun eerste levensbehoeften kunnen voorzien, het zogenaamde Leefgeld. Vluchtelingen uit Oekraïne die in een gastgezin verblijven, krijgen 260 euro leefgeld per persoon per maand en kunnen een wooncomponent daarbovenop krijgen. Deze toelage bij gastgezinnen is 215 euro per maand voor volwassenen en 55 euro per maand voor kinderen. De totale maandelijkse toelage voor een volwassene in een gastgezin is dus 475 euro  en voor een minderjarige 315 euro.

Leefgeld aanvragen

Oekraïners die leefgeld willen aanvragen, kunnen mailen naar: leefgeld@overbetuwe.nl. In de mail wordt het volgende meegestuurd:

Wanneer een vluchteling inkomsten uit arbeid heeft, kan hij geen leefgeld (meer) krijgen. 

Om leefgeld te krijgen is het nodig om:

  • een Nederlandse bankrekening openen
  • ingeschreven staan bij de gemeente​​​​

Geen Nederlandse bankrekening

Kan een Oekraïner geen Nederlandse bankrekening openen? Stuur het aanvraagformulier wel op en vermeld de reden erbij waarom het niet lukt.

Lees ook de informatie van de Rijksoverheid over werk en inkomen

Kunnen Oekraïense kinderen naar school? 

Kinderen die vanuit Oekraïne naar Nederland zijn gekomen, hebben altijd recht op onderwijs. Hier leest u hoe dit nu is georganiseerd in Overbetuwe.

Zijn er binnen de gemeente Overbetuwe initiatieven om te helpen?

Forte Welzijn inventariseert de lopende initiatieven in Overbetuwe om Oekraïne en Oekraïense vluchtelingen te helpen. Forte werkt samen met verschillende organisaties zoals Vluchtelingenwerk. Forte Welzijn inventariseert de acties die binnen Overbetuwe plaatsvinden, en brengt ook het aanbod van vrijwilligers samen met de vraag. Meer informatie vindt u op de website van Forte Welzijn

Heb je een idee voor een activiteit voor deze vluchtelingen? Of wil je een luisterend oor zijn? Of heb je zelf een initiatief waarbij je vrijwilligers kunt gebruiken. Forte Welzijn hoort het graag. Heb je een vraag? Mail naar helpeninoverbetuwe@fortewelzijn.nl of bel 085 - 040 60 66.

Wil je jezelf direct aanmelden als vrijwilliger? Ga dan naar de Vrijwilligerspool op www.geldersehanden.nl/overbetuwe-ik-wil-helpen.

Verder heeft Forte Welzijn een speciale Facebook-pagina: Forte helpt Oekraïne

Ik wil spullen geven, kan dat?

Voor de noodopvang in de Wanmolen zijn op dit moment geen spullen meer nodig. Mogelijk later weer wel, als er een langdurige noodopvanglocaties in Overbetuwe komt, maar dat is nu nog niet bekend. Ook hoeft u op dit moment niet naar Forte Welzijn te bellen om spullen aan te bieden. Op het moment dat er weer spullen nodig zijn, doen wij weer heel graag een beroep op u. We zullen daarvoor dan een oproep doen via onze website, het gemeentenieuws en Facebook. Als u spullen wilt geven, kunt u dat op dit moment het beste doen bij een van de vele particuliere inzamelacties.   

Kunnen Oekraïense vluchtelingen medisch-noodzakelijke hulp krijgen en wordt dit vergoed?

Zorg aan Oekraïense vluchtelingen wordt vergoed. Dit gebeurt op basis van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg voor onverzekerden. Oekraiense vluchtelingen die asiel hebben aangevraagd, zijn verzekerd via de Regeling Medische zorg Asielzoekers.
Lees meer informatie over zorg en zorgkosten voor Oekraïners in Nederland.

Ik maak me zorgen over een vluchteling, wat kan ik doen? 

Vanwege de oorlog in Oekraïne zijn vrouwen, kinderen en mannen op de vlucht. Zij zijn kwetsbaar om slachtoffer van mensenhandel en uitbuiting te worden. Veel mensen bieden hulp, maar helaas is niet iedereen te vertrouwen. In deze folder 'wees veilig op de vlucht!' leest u wat u kunt doen om mensenhandel en uitbuiting van vluchtelingen te voorkomen.

Hebt u vermoedens dat er misbruik wordt gemaakt van een vluchteling? Dan zijn er diverse mogelijkheden om in actie te komen:

Problemen op het werk     

Voor werkgerelateerde problemen en arbeidsuitbuiting kunt u terecht bij FairWork via het telefoonnummer 020 760 0809 of de website van Fairwork. Contact in eigen taal is mogelijk. Een vermoeden van arbeidsuitbuiting kunt  u melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie via 0800 5151.

Dwang en uitbuiting

Bel bij direct gevaar het alarmnummer in Nederland: 112. Een vermoeden van dwang en uitbuiting kan je telefonisch melden bij de plaatselijke politie via 0900 8844. CoMensha, het landelijk Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel, bemiddelt voor slachtoffers naar opvang en hulpverlening en biedt informatie en advies. Bel voor meer informatie 033 448 1186 (bereikbaar van maandag t/m vrijdag tussen 09:00 - 17.00 uur) of info@comensha.nl of kijk op de website van Comensha.